Couperose zijn kleine verwijde bloedvaatjes in het gezicht of de hals. In feite zijn het kleine spatadertjes. Veel mensen ervaren dit als erg storend. De oorzaak van de aandoening is een overdreven gevoeligheid van de kleine bloedvaten van het gezicht en de hals. Daardoor hebben deze mensen vaak last van een plotse, hevige blos die kan worden uitgelokt door tal van zaken: een glas wijn, een verandering van temperatuur, inspanning, pikant voedsel, cosmetica en emotionele stress. De huid lijkt niets te kunnen verdragen. Vaak wordt deze overgevoeligheid verward met allergische reacties, maar dit is in feite een heel ander fenomeen.

De psychische stressfactor valt hierbij niet te onderschatten. Doordat er angst kan ontstaan om te gaan blozen, kun je in een vicieuze cirkel terechtkomen: stress doet blozen, wat de stress nog erger maakt, wat leidt tot meer blozen, enzovoort. Bij het ouder worden ontstaan er bij couperose vaak bijbehorende problemen, zoals aantasting van de kleine bloedvaten en ontstekingen. Wat de bloedvaten betreft: door het voortdurend fel uitzetten van de adertjes kan de wand geleidelijk gaan verslappen, zodat ze uiteindelijk niet meer normaal kunnen vernauwen. Dit leidt tot permanente vaatverwijdingen (couperose). Couperose komt het meest voor op de wangen (in vlindervorm) en de neus. Anderzijds kan de stoornis van de bloedcirculatie ook aanleiding geven tot ontstekingen van de talgklieren. Erfelijke aanleg speelt een rol en dat betekent vaak dat men couperose niet geheel kan voorkomen.

Factoren

Het enige wat men in feite kan doen, is het zoveel mogelijk ontlopen van factoren die een felle blos uitlokken:

• Weersextremen (hoge temperaturen, felle koude wind, veel zon);
• Voedingsmiddelen (alcohol, erg warm of pikant voedsel);
• Hevige inspanningen;
• Stress;
• Cosmetica die de huid kunnen irriteren (o.a. crèmes met hoge concentraties vitamine A-zuur of fruitzuren en alcoholische reinigingslotions );
• Peelings, scrubs en stoombadjes;
• Cortisonencrèmes. Deze verdunnen de huid en verslappen het steunweefsel rond de bloedvaatjes. Bij chronisch gebruik lokken ze ook vaak ontstekingen uit;

Het is aan te raden zachte, niet-irriterende cosmetica te gebruiken voor hydratatie en reiniging (bijvoorbeeld hydrolaten (bloemenwaters) gecombineerd met plantaardige oliën).

Aromatherapie bij couperose

Nog steeds is er geen product beschikbaar dat de couperose kan laten ‘verdwijnen’. Er zijn echter oliën met een zeer zachte uitwerking die kunnen helpen een verergering van de aandoening te voorkomen. Irritatie door (te) hoge doseringen liggen op de loer. Dus huidverzorgingsproducten moeten niet meer dan 1% essentiële olie bevatten. Aromatherapie is bij couperose gericht op het kalmeren van de huid, eventueel remmen van ontstekingen en verder het verstevigen van het bindweefsel rond de aderen en de wanden van de haarvaten.

Geschikte essentiële oliën zijn sandelhout, motia attar, roos attar, patchouli en neroli.  Neroli bijvoorbeeld maakt de wanden van de haarvaatjes sterker en helpt de roodheid te verminderen.

Veel van deze essentiële oliën bevatten van nature sesquiterpenolen.  Deze bestanddelen zijn verantwoordelijk voor een rustgevende en verzachtende werking op de huid en hebben tevens ontstoppende en aderversterkende eigenschappen. Het is belangrijk voor gebruik de essentiële oliën altijd met een vette plantolie te mengen, zoals jojoba olie.

Dit artikel is geschreven door Drs. Harmen Rijpkema, medisch antropoloog en aromatherapeut. Hij is werkzaam bij Stichting SANGO. Met meer dan 35 jaar ervaring in aromatherapie geeft hij diverse cursussen en opleidingen rondom dit bijzondere thema. Harmen is auteur van vele artikelen en diverse boeken over aromatherapie, waaronder het Aromecum welke al ruim 10.000 keer is verkocht.