Oregano

Het geslacht Origanum bestaat uit 36 struik- achtige planten. Ze komen voor in het Euraziatisch gebied en Noord-Afrika. Ongeveer 20 soorten worden als tuinplant gekweekt. De O. vulgare wordt in het wild gevonden in Europa tot in Centraal-Azië. De plant vermengt zich gemakkelijk met andere soorten zodat er veel verwarring bestaat over naam en identiteit van de plant. In het wild bestaan er grote verschillen in uiterlijk en chemische samenstelling binnen de oregano- soort. Gemiddeld wordt de plant 45 cm. hoog met een rechte paarsbruine stengel, eivormige blaadjes en paarsroze bloemclusters. Er bestaat ook een olie uit de Griekse oregano (O. heracleoticum), een variëteit van de O. vulgare. Deze olie bezit een zeer hoog gehalte aan fenolen, voornamelijk carvacrol (tot 75%). De opbrengst aan essentiële olie is voor oregano 1 – 3%. Dat wil zeggen dat er tussen de 35 en 100 kg plantenmateriaal nodig is voor 1 liter olie. Hoe verser het materiaal, des te lager is de opbrengst. De kleur van oregano olie is geel tot bruin. De olie wordt bruin als veroudering plaats vindt. De geur van oregano is intens: fenolisch, kruidig en bitter en doet denken aan tijm. Oregano-olie wordt verwerkt in sauzen en vleesgerechten terwijl de parfumindustrie de olie verwerkt in kruidige parfums. Oregano wordt ingezet als middennoot.

Marjolein is een oude cultuurplant die in het antieke Egypte al werd verbouwd als ingrediënt voor parfum en als geneesmiddel. In de vroege Middeleeuwen werd de plant in onze streken geïntroduceerd, waar het als ontspannend kruid bekend werd. Hildegard von Bingen (1098-1179) vermeldde marjolein als het sterkst rustgevende middel in die tijd. Ook in de keuken werd marjolein veel gebruikt en diende als smaakmaker en conservering van vleesgerechten (o.a. worst). Provençaalse kruiden bevatten bijna altijd marjolein.

Monoterpenen (tot 25%): pineen, p-cymeen, cis- ocimeen (hoog %), myrceen, g-terpineen

Sesquiterpenen: b-caryophylleen, bisaboleen, Monoterpeenalcoholen: linalol, borneol, terpineen-4-ol

Esters: geranyl acetaat, linalyl acetaat

Fenolen (tot 70%): thymol, carvacrol

Oregano is pijnverdovend, anti-infectieus (breed spectrum), antiseptisch, anti-reumatisch, krampstillend, cytofylactisch (verhoogt de activiteit van witte bloedlichaampjes), zweet-drijvend, (lever en milt) stimulerend, slijm-oplossend, schimmel- en parasietendodend (amoeben). Antivirale eigenschappen zijn in vitro aangetoond tegen het polio, griep en herpes simplex virus (May en Willuhn (1979)). Oregano is één van de belangrijkste essentiële oliën tegen bacteriën en parasieten. Er zijn tegenwoordig capsules met oregano olie verkrijgbaar die als een soort anti- bioticum – maar ook preventief – kunnen werken tijdens reizen in onhygiënische omstandigheden.

In de aromaverdamper verspreidt oregano een pittige en kruidige geur die goed te mengen is met lavendel, citrusoliën en ceder. In de aromaverdamper werkt oregano sterk antiseptisch en is te gebruiken bij luchtweginfecties, bronchitis en kinkhoest. Vele bacteriën worden door de olie gedood. Bij alle vormen van kou en griep stimuleert oregano onze afweer. Bovendien is oregano een verwarmend, krampstillend en zweetdrijvend middel. De olie is sterk stimulerend op ons gehele lichaam, in het bijzonder op de zintuigen.

Op de huid: Omdat oregano huidirriterend kan werken, is het aan te raden de aanbevolen dosering niet te overschrijden. In de huidverzorging ontsmet en heelt oregano geïnfecteerde wonden. Oregano werkt sterk hyperaemiserend op de huid. Bij reumatische pijnen en spierpijnen werkt oregano verlichtend en verwarmend.

In het bad: In baden is oregano in te zetten bij oedeemhuid, luchtweginfecties, spier- en gewrichtspijnen, kou en griep, en geeft energie in tijden van vermoeidheid.

In de aromaverdamper: enkele druppels naar eigen voorkeur.

Op de huid: maximaal 0,5% bij volwassenen – bij lokaal gebruik.

In het bad: maximaal 3 druppels in een vol bad

Formeel is oregano-olie niet getest. Resultaten van onderzoek zijn onduidelijk door de verwarring over de naamgeving en sterke variatie in chemische bestanddelen. In de praktijk werkt oregano huidirriterend en sterk slijmvliesirriterend, afhankelijk van de percentages thymol en carvacrol in oregano-olie. De olie kan erytheem en blaren veroorzaken. Langdurig inwendig gebruik is levertoxisch.