Veilig gebruik van aromatherapie bij dieren
Deel 1: Verdampen van etherische olie is veilig voor honden en katten
Er komt af en toe een bericht voorbij op social media dat verdampen van etherische olie giftig is voor honden (en katten). Zo kwam er een bericht uit Nieuw Zeeland voorbij waar een hond verward verdrag vertoonde vanaf het moment dat de eigenaresse van de hond begonnen was met het verdampen van tea tree. Een dierenarts bevestigde de toxische werking. Dit soort berichten brengt onzekerheid en zorg bij gebruikers van etherische olie.
Overdoseren of veilig doseren?
Net als bij mensen kunnen bij een overdosering aan olie symptomen als hoofdpijn en vermoeidheid optreden. Er is dan teveel olie gebruikt. Dat is een kwestie van ervaring in het gebruik en toepassing van aromatherapie. Als men zorgt voor ventilatie, niet te veel olie, ook niet de hele dag en ervoor zorgt dat de hond of kat de mogelijkheid heeft de kamer te verlaten, dan is er niets aan de hand. Honden en katten hebben een gevoelige neus en reageren soms sterk op geuren. Een veilige manier van verdampen voor mens en dier is gewoon weinig olie gebruiken en dus druppelsgewijs.
Katten missen belangrijke lever enzymen die mensen (en honden) wel bezitten en die belangrijk zijn in de stofwisseling. Dus voor katten bestaat het theoretische risico op toxiciteit omdat ze oliën in het lichaam moeilijk kunnen afbreken. Zo is het bestanddeel menthol (komt in pepermunt voor) 3 tot 4 maal toxischer voor katten dan voor ratten (Opdyke, 1976).
In feite betekent dit dat men geen pure etherische oliën op de vacht van katten druppelt. In sterk verdunde vorm zal de olie op de huid van een kat geen kwaad doen. Een keer een druppel tea tree op een huidontsteking kan de ontsteking bestrijden en de wond snel genezen. Maar dat is dus het gebruik van een enkele keer.
Een overdosering kan echter voor een kat dodelijk zijn. Zo werd bij drie katten 20 ml (!) tea tree op de huid gebruikt ter bestrijding van vlooienbeten. Eén van de katten vertoonde ongecoördineerd gedrag en kon niet meer op de poten staan. De tweede kat raakte in coma en was sterk uitgedroogd. De derde kat was sterk aan het trillen. Twee katten werden weer gezond en één kat overleefde de 20 ml tea tree niet. En dat is eigenlijk niet verbazend met zulke grote hoeveelheden op de kat. Verschillende gevallen van de toxische werking van tea tree op de huid is gerapporteerd voor katten en honden. In bijna alle gevallen werden hoge doseringen pure tea tree gebruikt. De symptomen waren zwakheid, spiercontracties en ongecoördineerd gedrag. Binnen drie dagen waren de dieren weer compleet hersteld. (Villar, 1994).
Conclusie
De conclusies zijn dus dat etherische oliën sterk geconcentreerde stoffen zijn en in pure vorm niet op huisdieren moeten worden toegepast. Zeker bij katten moeten etherische oliën sterk worden verdund. Katten en honden likken de huid schoon en kunnen zo de olie binnen krijgen. En dat is belangrijk om te beseffen als het gaat om etherische oliën bij dieren: geen inname.
Als men tea tree wil inzetten dan moet deze olie sterk verdund worden: een 1% verdunning en dat is ongeveer 20 druppels tea tree in 100 ml jojoba of in een andere basisolie. In de verdamper kunnen oliën geen kwaad bij voldoende ventilatie, weinig druppels ( 5 tot 10) en de mogelijkheid voor huisdieren om de kamer te verlaten.
Literatuur
Opdyke, D.L.J. – Monographs on fragrance raw materials – Food & Cosmetics Toxicology 14 (supplement) 1976: 471 – 472
Villar, D. et al – Toxicity of Melaleuca and related essential oils applied topically on dogs and cats – Veterinary & Human Toxicology 1994; 36: 139 – 142


